intersiderale - διαστρική

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ Ή ΑΠΛΑ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ;

τετάρτη 19 Μάρτιος 2003, Απο bosaila

Ο πολυδιαφημισμένος πόλεμος έφτασε. Εξάλλου, δε νομίζω ότι ήταν και πολλοί αυτοί που πίστευαν πραγματικά ότι μπορούσαν να τον αποτρέψουν (καθώς έχουν πέσει οι πια μάσκες και είναι σαφές ότι οι κυβερνήσεις εκπροσωπούν τα οικονομικά συμφέροντα και όχι τους λαούς).

Οι λαϊκές κινητοποιήσεις είναι οι μαζικότερες που έχουμε δει και, το σημαντικότερο, παντού-παγκόσμιες, κάτι που δείχνει ότι το πρόσταγμα για ειρήνη δεν γνωρίζει σύνορα. Και μάλιστα, οι κινητοποιήσεις ήταν πολύ μαζικότερες στις χώρες που είναι υπέρ του πολέμου. Οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις είναι στην Αγγλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία και στις ΗΠΑ.

Αλλά, όλ’ αυτά δεν κατάφεραν ν’ αλλάξουν τη στάση των κυβερνήσεων των χωρών αυτών. Οι ορκισμένοι «εχθροί της τρομοκρατίας» δεν κάνουν πίσω. Όσο για τους θιασώτες του διαχωρισμού δεξιάς και αριστεράς, στην αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών, πρέπει να επισημάνουμε ότι: η κυβέρνηση των Εργατικών στην Αγγλία στηρίζει τον πόλεμο (όμως όχι με την υποστήριξη των εργατικών βουλευτών, αλλά με την υποστήριξη των συντηρητικών (!) καθώς μεγάλο μέρος των εργατικών βουλευτών αντιτίθενται), μαζί με τις δεξιές κυβερνήσεις της Ισπανίας και της Ιταλίας (παρόλο που ο Μπερλουσκόνι ήταν ο μόνος που φαινομενικά υποχώρησε μπροστά στις λαϊκές κινητοποιήσεις),

ενώ, στον αντίποδα, κατά του πολέμου τάσσονται ο δεξιός Σιράκ στη Γαλλία, μαζί με τους σοσιαλιστές στη Γερμανία.

Η στάση απέναντι στον πόλεμο δεν είναι πολιτική-κομματική τοποθέτηση και αντιπαράθεση δεξιάς-αριστεράς. Ακόμα και οι διαδηλώσεις δεν αποτελούνται αποκλειστικά από αριστερούς, καθώς η στάση των κυβερνήσεων (ιδιαίτερα του Μπους) έχει εξοργίσει μεγάλο μέρος των δεξιών ψηφοφόρων, με τον αλαζονικό τρόπο που συμπεριφέρεται. Εξάλλου, οι ψηφοφόροι της δεξιάς δεν σημαίνει ότι είναι και υπέρ του πολέμου αναγκαστικά.

Είναι, όμως, μόνο η αλαζονεία της μονοκρατορίας που δημιούργησαν την αντίδραση από τον άξονα Γαλλίας - Γερμανίας - Ρωσίας - Κίνας, και αυτών που συντάσσονται με αυτή την άποψη; Πόσο «ειρηνιστές» είναι αυτοί που αντιτίθενται στον πόλεμο;

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά:

Όλοι (Γαλλία, Γερμανία, Ρωσία, Κίνα) έχουν ενεργά συμβόλαια για τα ιρακινά πετρέλαια με το σημερινό καθεστώς του Σαντάμ (παρόλο που δεν είναι σε πλήρη ισχύ, λόγω του εμπάργκο που υπάρχει), σε αντίθεση με τους Αμερικάνους και τους Άγγλους. Όλ’ αυτά, με μια αλλαγή καθεστώτος θα πρέπει να επαναδιαπραγματευτούν. Κι αν είναι οι ΑγγλοΑμερικάνοι που θα επικρατήσουν, είναι προφανές ποιοι θα βγουν κερδισμένοι από τη Νέα Τάξη Πραγμάτων.

Συνεπώς, παρά την παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου, τα εθνικά κράτη και τα εθνικά γεωπολιτικά συμφέροντα καλά κρατούν, σε μια νέα προσπάθεια δημιουργίας σφαιρών επιρροής και μοιράσματος του κόσμου στα πλαίσια των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Αλλά, ο ιμπεριαλισμός δε βασίζεται μόνο στα καθαρά οικονομικά συμφέροντα και στον έλεγχο των κοιτασμάτων του πετρελαίου του Ιράκ, αλλά συμπαρασύρει και επηρεάζει μια σειρά από θέματα. Η αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράκ θα αποτελέσει την απαρχή μιας χιονοστιβάδας για ολόκληρη την περιοχή της Μέσης Ανατολής, και όχι μόνο.

Με την εγκαθίδρυση ενός φιλοαμερικανικού καθεστώτος στο Ιράκ δεν εξασφαλίζεται απλά ο έλεγχος του πετρελαίου ολόκληρης της περιοχής (δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήδη ελέγχονται η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ). Προσφέρεται επίσης μια σταθερή βάση εξόρμησης του αμερικάνικου στρατού. Είναι κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς τα πρόσφατα γεγονότα έδειξαν ότι τόσο η Σαουδική Αραβία όσο και η Τουρκία έχουν τάσεις να αντιδρούν σε μια ανεξέλεγκτη και χωρίς όρια δράση των ΗΠΑ.

Ειδικότερα για την Τουρκία, φαίνεται ότι η νέα κατάσταση θα υποβαθμίσει τη σημασία της για τα αμερικανικά συμφέροντα. Ήδη έχει εξοργίσει την κυβέρνηση Μπους (με τη στάση της στο θέμα της διέλευσης των αμερικανικών στρατευμάτων), σε τέτοιο βαθμό όπου, ήδη πριν από την έναρξη του πολέμου, ξεκίνησαν τα κατευθυνόμενα δημοσιεύματα στον αμερικανικό τύπο (New York Times), τα οποία υπονοούν την επανεξέταση των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας και, ξαφνικά (;), αναβαθμίζουν τους Κούρδους από «τρομοκράτες» σε «μαχητές της ελευθερίας». Ίσως αυτή η εξέλιξη να ήταν γνωστή ή αναμενόμενη από την τουρκική ηγεσία (πολιτική και στρατιωτική), και τελικά αυτό να οδήγησε στη στάση αυτή της Τουρκίας.

Οι εξελίξεις, όμως, θα επηρεάσουν και τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής: το Ιράν, τη Συρία, το Ισραήλ.

Το Ιράν θα πρέπει να περιμένει ότι έρχεται και η σειρά του. Εκτός από παραγωγός πετρελαίου, έχει και αυτό χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ σαν εν δυνάμει «τρομοκράτης» (και με τη λογική των «προληπτικών πολέμων» δεν χρειάζονται πια αποδείξεις, αλλά απλές εικασίες).

Η Συρία, όμως, γιατί; Δεν έχει ενεργειακούς πόρους, και από πρώτη όψη φαίνεται να μην υπάρχει λόγος εμπλοκής της στην όλη κατάσταση. Είναι, όμως, μέρος της συνολικής λύσης στην περιοχή. Η Συρία, μαζί με το Ιράκ, είναι οι μόνες στρατιωτικές δυνάμεις στον αραβικό κόσμο, και πιθανοί εχθροί του Ισραήλ. Με τον έλεγχο του Ιράκ, και τη Συρία να αισθάνεται την ανάσα των ΗΠΑ τόσο κοντά της, είναι πολύ πιο εύκολο να φτάσουμε σε μια «λύση» του παλαιστινιακού. «Λύση» προς όφελος ποιου είναι πάλι προφανές. Η «λύση» αυτή είναι πιθανόν να περιλαμβάνει «πακέτο» και τα υψώματα του Γκολάν (τα οποία αφορούν άμεσα τη Συρία).

Δεν πρέπει να υποτιμούμε το θέμα αυτό, γιατί τα υψώματα του Γκολάν δεν αποτελούν απλώς ένα κομμάτι γης. Είναι το μέρος απ’ όπου πηγάζει ο Ιορδάνης ποταμός, και για τη συγκεκριμένη περιοχή ο έλεγχος των υδάτινων πηγών είναι εξίσου στρατηγικής σημασίας με αυτή του πετρελαίου. Και η Συρία, αν δεν θέλει να έχει τη μοίρα του Ιράκ, θα πρέπει να συμφωνήσει.

Στον υπόλοιπο κόσμο;

Η Ρωσία είναι μακριά πια απ’ το να έχει σημαντικό λόγο και ρόλο στις εξελίξεις.

Η Ευρώπη, για μια ακόμη φορά, έδειξε ότι τα εθνικάσυμφέροντα των μελών της δεν είναι κοινά, και συνεπώς δεν θα πρέπει να περιμένουμε να αποκτήσει και ενιαία πολιτική. Από τον πόλεμο στο Ιράκ δεν βγαίνουν απλά διχασμένες, αλλά και χαμένες από την επόμενη μέρα, καθώς είναι πλήρως εξαρτημένες από τις εισαγωγές πετρελαίου. Αναδιατάξεις είναι πιθανό να υπάρξουν και στις σχέσεις Αμερικής-Ευρώπης. Ήδη κυκλοφορούν σενάρια για την αναδιάρθρωση των αμερικανικών στρατευμάτων (τα σενάρια προβλέπουν μετακίνηση των στρατευμάτων αυτών από τη Γερμανία στην Ουγγαρία και στη Βουλγαρία, χώρες πολύ περισσότερο υποτελείς).

Η Κίνα, μην έχοντας (ακόμα;) καταφέρει να αναβαθμιστεί σε σημαντικό παράγοντα της παγκόσμιας σκηνής, αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Είναι από τις χώρες που πολύ πρόσφατα ξεκίνησαν τις διαδικασίες εκκαπιταλισμού της οικονομίας τους. Με τις εξελίξεις που αναμένονται, στο μέλλον θα αποτελεί μια τεράστια αγορά. Για να επιτευχθεί αυτό, όμως, θα απαιτούνται και τεράστιες ποσότητες ενέργειας. Όποιος ελέγχει τη ροή των ενεργειακών πόρων, ελέγχει και την ανάπτυξή της (ή απλά βγάζει κέρδη από αυτό).

Εκτός αυτού, οι ΗΠΑ κρατούν ανοικτό το ενδεχόμενο να σφίξουν τον κλοιό γύρω από την Κίνα, με μια ενδεχόμενη επέμβαση δίπλα τους, στη Βόρεια Κορέα (πάντα με το πρόσχημα της «τρομοκρατίας»). Αν και εφόσον δουν ότι τους συμφέρει μακροπρόθεσμα, είναι σίγουρο ότι δεν θα διστάσουν να προκαλέσουν μια ακόμη κρίση και επέμβαση.

Από τις υπόλοιπες χώρες, μη αναμενόμενη φαίνεται να είναι η αντίδραση του Καναδά και του Μεξικού. Εναντιώθηκαν στον πόλεμο χωρίς να έχουν εμφανή κέρδη από τη στάση αυτή. Και το σημαντικότερο είναι ότι το έπραξαν παρόλο που σε καθαρά οικονομικό επίπεδο είναι σχεδόν πλήρως εξαρτημένες από τις συναλλαγές τους με τις ΗΠΑ. Συντάχτηκαν, όμως, με αυτές τις χώρες που απαιτούσαν μια, έστω και τυπική, νομιμοποίηση του πολέμου αυτού από τον ΟΗΕ.

Έναν ΟΗΕ, ο οποίος φαίνεται να ακυρώνεται μπροστά στα συμφέροντα των ισχυρών. Όμως, αυτοί που τώρα βλέπουν μια αλαζονική στάση των αμερικανών στο Συμβούλιο Ασφαλείας, φαίνεται να ξεχνάνε το παρελθόν:

Ακόμα και όταν δεν υπήρχε μια και μόνη υπερδύναμη, ο ρόλος του ΟΗΕ ήταν περιθωριακός. Π.χ. Δεν έκανε τίποτα για την εισβολή των ΗΠΑ στον Παναμά. Επίσης, δεν έκανε τίποτα για την εισβολή της ΕΣΣΔ στο Αφγανιστάν. Δεν έκανε τίποτα σε πολλές περιπτώσεις όπου διακυβεύονταν τα συμφέροντα των μεγάλων. Και για να έρθουμε σε κάτι που είναι πιο κοντά μας, έδειξε μια απαράδεκτη αδιαφορία στο κυπριακό πρόβλημα.

Συνεπώς, δεν είναι η πρώτη φορά και δεν πρέπει να είναι κάτι που μας ξενίζει.

Εξάλλου, οι λαοί θα δουν πολύ σύντομα (μόλις τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράκ), ότι δεν είναι τόσα πολλά που χωρίζουν αυτούς που τώρα είναι σε διαφορετικά στρατόπεδα. Θα δουν πόσο εύκολα θα αποκατασταθούν οι σχέσεις των αμερικάνων και των ευρωπαίων (μέχρι να βρεθεί το επόμενο «μήλο της έριδος»).

Οι λαοί, απέδειξαν ότι δεν ενδιαφέρονται για τα γεωπολιτικά παιχνίδια. Είναι σταθερά προσανατολισμένοι εναντίον του πολέμου, κάτι που αποτελεί μια παρακαταθήκη για το μέλλον. Ένα μέλλον,, που πρέπει να εστιαστεί σε μια άλλη βασική παράμετρο (ανεξάρτητα από το αν τα σενάρια που αναφέρθηκαν γίνουν πραγματικότητα ή μείνουν στη σφαίρα της φαντασίας και των επιδιώξεων):

Το αντιπολεμικό κίνημα έδειξε μια απρόσμενη εγρήγορση. Είναι η πρώτη φορά που έδρασε με τόση ταχύτητα. Σε όλες τις προηγούμενες προσπάθειες η αντίδραση ερχόταν μάλλον καθυστερημένα, μετά την έναρξη των πολέμων. Ακόμη και η μεγάλη αντίδραση εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ, η οποία οδήγησε σε ένα βαθμό στο Μάη του ’68, ήρθε χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου. Αυτή τη φορά, όμως, και οι λαοί ακολουθούν το δόγμα των αμερικάνων: Στους «προληπτικούς πολέμους» αντιδρούν με «προληπτικές διαμαρτυρίες» (διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις ενάντια στο ενδεχόμενο του πολέμου, πριν αυτός εκδηλωθεί). Είναι μια εξέλιξη σημαντική για τα μαζικά κινήματα.

Γιατί το νέο μοίρασμα του κόσμου από τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα μόλις έχει ξεκινήσει. Η Νέα Τάξη Πραγμάτων είναι υπό διαμόρφωση, και υπάρχει πολύς δρόμος μπροστά. Αλλά, οι λαοί δεν πρέπει να ξεχνάνε ένα πράγμα:

ΣΤΗ ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ, ΕΜΕΙΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΠΛΩΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ.

Απαντήστε σ\`αυτό το άρθρο

SPIP | squelette | | Πλάνο του site | Suivre la vie du site RSS 2.0